Shkup, 18.05.2018 – Qendra ekspozuese Matka është fituesi i shpërblimit “Muzeu i vitit” të cilin e ndan ICOM (International Council of Museums) – Maqedoni. Shpërblimi jepet me rastin e 18 majit – Dita ndërkombëtare e muzeve për arritje të shquara në veprimtarinë muzeore për vitin 2017.
Për energjinë elektrike në shërbim të nevojave të njeriut ishin nevojshëm shekuj dhe zbulim i vazhdueshëm dhe gradual i një serë të dukirive elektrike.
Në Maqedoni elektrifikimi filloi në fillim të shekullit të kaluar. Në vitin 1909 në Shkup u lëshua në përdorim centrali i parë për prodhimin e energjisë elektrike në Maqedoni.
Qendra ekspozuese për energji elektrike – Matka është fituesi i Shpërblimit kombëtar për praktika më të mira për përgjegjësi shoqërore të ndërmarrjeve të Maqedonisë për vitin 2017, të cilin e ndajnë Trupi koordinativ për përgjegjësi shoqërore dhe Ministria e Ekonomisë e Republikës së Maqedonisë.
Më 10 maj 2017, në prezencë të përfaqësuesve të institucioneve arsimore të Maqedonisë, dyert për opinionin e gjerë zyrtarisht i hapi z. Shtefan Peter, kryetari i Bordit drejtues të EVN Maqedonisë.
Në vendin ekspozues të qendrës ekspozuese mund të shihen sende të vjetra origjinale, materiale arkivore, filma, fotografi, intervista, komponentë real të sistemit elektroenegjetik, si dhe eksponate unike edukative të bëra veçanërisht për qendrën dhe të dedikuara për të mësuar përmes interaksionit.
Temat të cilat përfshijnë eksponatet janë:
Vizitoni qendrën dhe informohuni prej së afërmi lidhur me të gjitha përmbajtjet e qendrës!
Zbuloni rrugën e energjisë elektrike që nga momenti i prodhimit e deri te destinacioni i saj i fundit në shtëpitë tona, në fabrikat, spitalet, shkollat…
Të punësuarit kanë mbikëqyrur punën e hidrocentralit nga dhoma e kontrollit. Tani edhe ju keni mundësi të operoni me instrumentet që janë të vjetra 80 vjet.
Shikoni tabelën origjinale të shpërndarjes, e cila është përdorur në Elektroekonominë e vjetër që nga viti 1974. Me aplikimin e teknologjive bashkëkohore informatike dhe digjitalizimin e rrjetit në EVN, kjo tabelë mbetet një kujtesë e punës së dispeçerëve në të kaluarën.
Llamba është një lloj pajisje elektrike të cilën e përdorim çdo ditë. Sikurse pajisjet e tjera, disa llamba harxhojnë më pak, e disa më shumë energji. A e dini se cila llambë kursen më shumë, e cila harxhon më shumë energji? Provoni ta gjeni përgjigjen vetë.
Si shndërrohet energjia e Diellit në energji elektrike me ndihmë të paneleve diellore? Kemi një diell të vogël lëvizës, merreni atë dhe provoni të prodhoni sa më shumë energji me të.
Era është një nga burimet e ripërtëritshme të energjisë. Mësoni se si me ndihmën e mullinjve të erës mund ta përdorim forcën e erës për të prodhuar energji.
Si vepron elektriciteti ndaj objekteve më të afërta? Me gjeneratorin Van de Graf do të ju ndihmojmë të mësoni pa rrezik që me të vërtetë të ju “kapë” rryma.
Rrezet magjike të dritës përmes një topi të qelqit prekin dorën tuaj, e ju nuk e dini pse? Na vizitoni dhe zbuloni efektet që topi plazmë ka ndaj trupit të njeriut.
Në vitet e tridhjeta të shekullit të kaluar, në daljen e kanionit Matkë është ndërtuar liqeni artificial në lumin Treskë, me një digë të betonit, për të prodhuar energji elektrike. Punët ndërtimore të digës kanë filluar në vitin 1935, ndërsa hidrocentrali ka filluar punën e tij në vitin 1938 me një kapacitet të instaluar prej 4.2 MW.
Zhvillimit të Qendrës ekspozuese Matka i paraprinte një punë intensive hulumtuese, përdoreshin përvoja ndërkombëtare dhe u angazhuan ekspertë të ndryshëm nga më shumë sfera me qëllim që të mundësohet përvoja më e mirë edukative dhe argëtuese e vizitorëve.Më shumë…
Qendra ekspozuese Matka është qendra e vetme edukative në Maqedoni që merret me tema energjetike. Në të vizitorët përmes metodave bashkëkohore interaktive mund të mësojnë më shumë për energjinë, historinë, prodhimin, transmetimin dhe përdorimin e saj.
Me një nder dhe gëzim të veçantë iu bashkëngjitëm shënimit të iniciativës humanitare që është e njohur në të gjithë botën “Pay it forward” (Vazhdo më tej).
Më 28.04 – E shtunë, në Parkun e qytetit (Shkup) te vendi “Shkollka” me të gjithë ata që kanë bërë dhe duan të bëjnë vepra të mira, pa fituar asgjë për kompensim 😉
